مصطفى النوراني الاردبيلي
34
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
ورم لوزهها ، درد گوش و ضعف اعضاى بدن است كه بايستى به صورت مضمضه يا چكاندن و شستن به كار رود و خوراك آن خطرناك مىباشد و مصلحش غذاهاى تر و چرب ، صمغ عربى و گل ارمنى با لعابها و روغن بادام است . آب آهن : كه آن را به عربى ماء الحديد نامند ، خواه از معدن به دست آيد يا آن كه آهن سرخ شده را در آن سرد كنند ، نافع ضعف معده ، امراض كليه ، خون آمدن از دهان و طحال ، استسقاء ، قولنج ، ضعف اشتها و قوّه باه و شستن بدن با آن نافع امراضى كه در آب كبريت آمده است مىباشد . آب سرب و قلع : آب معدن سرب و قلع : يا آن كه سرب و قلع گداخته را در آب سرد كرده باشند باعث قولنج و احتباس بول است . آب طلا و نقره : نافع ضعف قلب ، مغز ، معده ، جگر و باه ، ماليخوليا ، خفقان ، بلند نشدن آلت تناسلى و اسهال است . كلًا آبهاى معدنى باعث سخت ادرارى مىشوند . « 1 » * آب مقطر تعريف : آب مقطّر از راه تعريق و جوشاندن و عبور بخار از ظرف به دست مىآيد و در قديم از نفوذ جدار ظروف سفالين به دست مىآوردهاند ، و از تراوش كوزه و سبو و سوراخهاى ريز ظروف سفالين و سنگهاى نفوذپذير نيز به دست مىآيد و مشابه آب باران است . « 2 » خواص : اكنون در طب جديد جهت استعمال قطرههاى چشم و گوش و بينى از آب مقطر استفاده مىشود ، كه اين آب از تمام آلودگيها پاك است ، به همين جهت سالمترين آبهاست . شركتهاى دارويى آن را با وسايل پيشرفته در آمپولها با داروها به صورت مخلوط تعبيه نموده ، براى تزريقات عضلانى ، جلدى و وريدى در طب تجويز مىنمايند ، بخصوص سرمهاى بزرگ نيز از آب مقطر خالص يا مخلوط با آب نمك سديم كلرايد درست مىشود كه آن را « نرمال سلاين » نيز مىنامند . آب مقطر در محلول نيترات سيلور
--> ( 1 ) - همان . ( 2 ) - همان ، ص 88 .